boekvoorstelling 'Is dit nu de moderne arbeidsmarkt?'

Je kan  pdf Is dit nu de moderne arbeidsmarkt? - zwartboek interim (2.55 MB)  downloaden of hier kopen en onze campagne steunen!

Het boek van de jongeren van KAJ verbreedt het debat over het werkgelegenheidsbeleid, het haalt de discussie weg van de dagdagelijkse organisatie ervan en brengt ze op het niveau van mens en waarden. Het boek schetst een realiteit die niet als momentopname maar als evolutie moet gelezen worden. Een evolutie waarbij we, als we de link leggen met ons omringende landen zoals Nederland, moeten vaststellen dat wat deze jongeren vandaag beleven de werkelijkheid wordt voor steeds meer werknemers. Ook van deze die zich vandaag veilig en goed beschermd wanen. Een aanrader!

Prof. Dr. Jan Blommaert, directeur van het Babylon studiecenter, Tilburg University

“De getuigenissen in het zwartboek Interim 'Is dit nu de moderne arbeidsmarkt?' geven een doordringend en confronterend beeld op de dagelijkse strijd van jonge werkzoekenden op zoek naar een job, zekerheid en stabiliteit. Ze bieden een tegenstroom voor iedereen die pleit voor blinde flexibilisering van onze arbeid en andere mini-jobs. Iedereen die een eerlijke discussie wil voeren over waardig werk zou de voorbeelden uit dit boek moeten kennen.

Marc Leemans, voorzitter ACV
Lees alstublieft het boek 'Is dit nu de moderne arbeidsmarkt? - Zwartboek interim'. De getuigenissen van de jongeren geven me koude rillingen. Ze worden van het kastje naar de muur gestuurd en krijgen vooral de boodschap niet te veel te willen. Het doet je voelen waar een beleid van doorgedreven individualisering en responsabilisering toe leidt. We hoeven de argumenten tegen een blinde flexibilisering helemaal niet in Duitsland te zoeken, ze bevinden zich hier vlak onder onze neus. Laten we dit boek aangrijpen om het debat te voeren over wat een mens mag verwachten van arbeid en over hoe we in de toekomst ons arbeidsmarktbeleid gaan vorm geven.

 

Wouter Van Besien, Voorzitter Groen

Een eng debat over arbeid, mens en maatschappij

Met de uitvoering van de zesde staatshervorming en de overheveling van het arbeidsmarktbeleid krijgt Vlaanderen extra troeven in handen. Terwijl de structuur en organisatie geleidelijk aan vorm krijgen, ontbreekt echter elk open debat over welk beleid precies gevoerd moet worden.

De verzuchtingen aan werkgeverszijde zijn duidelijk: loonlastenverlaging, een grotere flexibiliteit, een eenvoudiger ontslagrecht, zelfs het creëren van mini-jobs. De hoge loonlast en het gebrek aan flexibiliteit worden daarbij steevast gepercipieerd als structurele problemen die het gevolg zijn van een gevoerd beleid.

Wantoestanden op de arbeidsmarkt, daarentegen, worden stelselmatig geïndividualiseerd en toegeschreven aan het persoonlijke falen van de werkzoekende of het slecht functioneren van enkele malafide bedrijven en interimkantoren. Bovendien gaat men al te vaak voorbij aan de vraag wat arbeid moet en kan betekenen voor mens en maatschappij.

Met het boek 'Is dit nu de moderne arbeidsmarkt?' tonen we aan dat een gestructureerd en open debat over de waarden die arbeid moet brengen aan mens en samenleving broodnodig is. Het boek toont systematisch aan dat wat werkzoekende jongeren vandaag beleven een gevolg is van het gevoerde beleid en onmogelijk kan geïndividualiseerd worden.

Structurele problemen in de begeleiding van jongeren en van de interimsector

De honderden voorbeelden opgenomen in het boek, slechts een greep uit de meer dan duizend getuigenissen die KAJ de voorbije 4 jaar verzamelde, vertonen opvallende gelijkenissen. Stuk voor stuk onthullen ze hoe werkzoekende jongeren vandaag in een ware rat-race gedwongen worden. Ze tonen op welke manier onze sociale bescherming onderuit wordt gehaald en hoe de integriteit van werkzoekenden en interimkrachten op de helling komt te staan.

Jongeren moeten permanent beschikbaar zijn, ziekte of zwangerschap zijn redenen om geen nieuw contract te krijgen, de beloofde opvolging of telefoontjes blijven vaak uit. De verhalen van de jongeren zijn zo gelijklopend, ongeacht de plaats waar de jongeren aangesproken werden of het interimkantoor waarin ze werk zochten, dat de problematiek onmogelijk geïndividualiseerd kan worden.

Bovendien is de slopende interim-race gedeeltelijk gebaseerd op louter fictieve arbeidsplaatsen. De cijfers op de website van VDAB spreken boekdelen. Je hoeft geen arbeidsmarktdeskundige te zijn om te beseffen dat als er 241.000 werklozen zijn en 85.000 vacatures, waarvan circa 40.000 voor interimwerk en andere tijdelijke jobs, het probleem complexer is dan (het ontbreken van) de juiste scholing, competenties of werkwilligheid van jongeren.

Daartegenover staat een beleid dat steeds meer de klemtoon legt op de activering tot bijna criminalisering van werkzoekenden, en dat de begeleiding van werkzoekenden steeds meer aan de interimsector uitbesteedt.

Interimarbeid, de speerpunt van het flexibiliseringsdenken

De cruciale vraag is hoe de getuigenissen van de jongeren dienen geplaatst te worden in een maatschappelijke ontwikkeling, wat ze ons kunnen vertellen over de toekomst.

Een eerste evolutie is zeer duidelijk. Het aantal interimkrachten stijgt. De website van Federgon leert ons dat, waar er in 2000 nog net iets meer dan 300.000 mensen aan de slag waren via interim, dit aantal in 2011 reeds opliep tot 547.000.

Het boek 'Is dit nu de moderne arbeidsmarkt?' spitst zich toe op werkzoekende jongeren, maar de problematiek is uiteraard veel breder.

Wat bijvoorbeeld met de ontslagen FORD of CATERPILLAR werknemers? Hoe moeten zij werk zoeken, en in welke jobs zullen ze terechtkomen, als we weten dat de helft van de vacatures op de VDAB-site via interim lopen? Men brengt maar wat graag de enkelingen in beeld die een geslaagde herscholing naar de zorgsector achter de rug hebben, maar hoe zit het met de anderen? Hoe verloopt de tewerkstelling in het onderwijs, waar tijdelijke contracten zich blijven opstapelen, en jonge leerkrachten tegen elkaar worden opgezet in een strijd voor een vast contract? En wat met het arbeidsbeleid in de bankensector? Worden contracten per boekjaar de nieuwe norm? Wat moeten we denken van de speculaties over het inruilen van een vaste loopbaan voor een flexibele? Of het versoepelen van het ontslagrecht?

Wordt wat de jongeren in het boek beleven de realiteit voor iedereen?

Veel waarden die wij als evident beschouwen blijken volledig te ontbreken in een flexibele arbeidsmarkt. De zekerheid over een stabiel inkomen, de mogelijkheid om een netwerk te ontwikkelen, een tastbare bijdrage leveren aan de maatschappij, sociale bescherming, een duidelijke scheiding tussen werktijd en tijd voor jezelf,... Interim leert ons dat deze waarden bij flexwerk quasi wegvallen. Als de flexibele arbeidsmarkt al een vanzelfsprekendheid is, hoe zorgen we er dan voor dat er een evenwicht blijft tussen werk, mens en maatschappij?

Het boek 'Is dit nu de moderne arbeidsmarkt' – de inhoud

De kern van het boek bestaat uit honderden getuigenissen van werkzoekende jongeren – slechts een greep uit de duizenden die KAJ verzamelde.

Die getuigenissen worden aangevuld met analyses van Jean-Claude Brau, voormalig proost van de internationale KAJ en het ACV, en Philippe Defeyt, OCMW-voorzitter van Namen, die de evolutie schetsen van tijdelijk werk en de impact ervan op de mens. Vervolgens geven Prof. dr. Jan Blommaert en Paul Mutsaerts een aanzet tot de ontwikkeling van een visie op arbeid voor de 21ste eeuw waarin de mens en economische belangen terug in evenwicht komen. Ze verwijzen daarbij naar ‘gidslanden' als Nederland.

Het boek wordt afgesloten met opiniestukken van Robert Crivit, coördinator Uit De Marge, Marc Leemans, algemeen ACV-voorzitter, Pierre Reman, directeur van de Faculteit van Open Economisch en Sociaal Beleid aan de Université Catholique de Louvain en Pascal Smet, Vlaams minister van Jeugd. Vanuit hun verschillende achtergrond en expertise interpreteren zij de geschetste problematiek en geven ze hun visie op de toekomst.

Het boek 'Is dit nu de moderne arbeidsmarkt? ' werd opgemaakt door jongeren van KAJ vzw, in samenwerking met ACV-jongeren, jeunes CSC en JOC/JOCF.