Watervaleffect WTF?

Druk op school

Velen laten waarschijnlijk een zucht bij het lezen van deze titel en denken bij zichzelf pfff, dat ken ik. Druk op school is iets wat velen onder jullie ervaren en ondergaan. Soms met wat gemor en een sprankeltje protest, maar zonder echt gehoor te krijgen over wat dat allemaal betekent voor jullie en hoe sommigen daar echt onder lijden.

Met het team beroepskrachten binnen de KAJ gingen we op tweedaagse om rond dit thema te werken.

Watervaleffect wtf?

Of je hebt het zelf meegemaakt of je kent ongetwijfeld kameraden die het ondergingen: het watervaleffect. Er zijn twee verklaringen voor dit systeem.

Een eerste:

Veel jongeren worden van thuis uit of door het CLB aangespoord toch maar in het ASO te starten. Sommige jongeren willen dit niet. Zij willen liever meteen met hun handen werken of zelf een richting kiezen waarin ze zich goed voelen. Vaak starten jongeren in het ASO en eindigen ze in het TSO of BSO omdat de vorige richting hen toch niet lag. De keuze om toch het ASO te proberen komt vooral omdat er maatschappelijk gezien een onderwaardering is voor TSO en BSO richtingen. Mensen hebben een fout beeld van de onderwijskwaliteit in deze richtingen en de mogelijkheden die ze bieden.

Omdat er een onderwaardering is van TSO- en BSO- richtingen hebben veel jongeren een laag zelfbeeld. Het werkt demotiverend op jongeren wanneer ze telkens moeten zakken van richting en er is dikwijls sprake van een leerachterstand op de klasgenoten die al langer de richting volgen waar de jongere in terecht komt. Je zou voor minder schoolmoe worden!

Een tweede:

Al van in de kleuterklas krijgen kinderen in armoede minder kansen. Daar worden al hoge verwachtingen gesteld. Wanneer er een schoolreisje is moeten kindjes centen mee krijgen van thuis en moeten de boterhammetjes gesmeerd zijn, wanneer ze gaan zwemmen wordt aan de ouders gevraagd wie mee kan, …

De groep die maatschappelijk succes heeft is héél klein in vergelijking met de groep die gestart is.

Prestatiedruk

Op tweedaagse hebben we een eerste analyse gemaakt van de verhalen over school die we van jullie kenden: Ouders die verwachten dat je het minstens zo goed doet als je broer of zus, sancties voor mindere schoolresultaten en leerkrachten die de lat steeds hoger leggen,... het zijn maar enkele voorbeelden van wat jullie jongeren ervaren onder prestatiedruk.

Van de ervaringen die jullie ons aangaven hebben we al een eerste beperkte analyse kunnen vastleggen, gekoppeld aan de gevolgen en gevoelens die jullie aangaven

Feiten:

  • Ik ben verschillende opleidingen begonnen, maar ik heb deze niet afgewerkt.
  • Ik krijg veel taken op school met korte deadlines.
  • Ik heb veel stress voor mijn examens want we moeten tegelijkertijd ook een eindwerk maken.
  • Ik heb gekozen voor de richting metaal omdat ik graag praktisch bezig ben, maar toch krijgen we veel theorie.
  • Ik was blij dat ik eindelijk op stage mocht en met mijn handen mocht werken. Het enige wat ik uiteindelijk mocht doen, was kijken hoe de anderen werkten.
  • Mijn leerkrachten en ouders verhogen de lat stelselmatig: 'Je moet erdoor zijn' of 'je moet meer dan het klasgemiddelde behalen'.
  • Ik heb mijn studiekeuze zelf gekozen, maar mijn ouders vinden die niet goed. Ze zeggen dat wanneer ik niet geslaagd ben ik maar moet gaan werken.
  • Ik ben niet geslaagd. Ik heb de keuze tussen blijven zitten in het TSO of verder gaan, maar in het BSO.
  • Ik wil graag naar het BSO, maar mijn ouders willen dat niet.
  • Ik moet blijven zitten in het TSO 'want je zus heeft dit ook gekund,' zeggen ze.
  • Wanneer ik geen A-attest behaal dit jaar mag ik niet mee op kamp van mijn ouders.
  • Wanneer ik slechte punten behaal heb ik ruzie met mijn ouders, wanneer ik dan goede punten behaal wordt hier geen aandacht aan besteed.
  • Ik moet veel theorie studeren. Ik heb hierdoor maar weinig tijd voor mijn lief, de KAJ en mijn weekendjob.
  • Ik word op school niet begeleid in het zoeken naar een stageplaats en op de stageplaats zelf krijg ik geen begeleiding waardoor ik slechte punten behaal.
  • Ik moet Latijn volgen van mijn ouders.

Gevolgen en gevoelens

  • Ik voel veel druk en heb veel stress.
  • Door het vele werk kan ik niet vaak naar de KAJ gaan of gaan voetballen en dan voel ik mij schuldig t.o.v. mijn vrienden.
  • Door al die druk op school ben ik afgehaakt en heb ik nu geen diploma. Ik doe nu een job die eigenlijk niet zo graag doe.
  • Mijn motivatie om naar school te gaan zakt omdat we veel theorie krijgen en maar weinig met onze handen mogen werken. Dat terwijl ik een praktijkrichting koos.
  • Door een te hoge druk heb ik moeilijke examens uitgesteld om deze later te doen.
  • Ik heb vaak ruzie thuis over school.
  • Ik ben bang dat ik mijn droomjob niet zal kunnen doen omdat ik niet de richting mag volgen die ik eigenlijk graag wil.
  • Ik doe Latijnse om mijn ouders te plezieren.
  • Ik heb een slechte stage gedaan, maar geen feedback gekregen. Ik moet mijn jaar nu opnieuw doen, maar voel me hierdoor erg onzeker.

Er is geen ander land ter wereld waar leerlingen zo ongelukkig zijn als in België. Tijd om daar verandering in te brengen!

Je kent ongetwijfeld wel een aantal jongeren binnen je afdeling die druk op school ervaren of je ervaart het zelf. We kunnen zitten kniezen en tobben en lijdzaam verder gaan OF we kunnen het heft in eigen handen nemen en duidelijk maken dat we dit niet meer willen! Dat we het beu zijn dat al onze 'vrije' tijd naar schoolwerk gaat of stages in de vakanties, dat we vaker met onze vrienden willen afspreken en willen genieten van onze vrije tijd! Blijf niet zitten en steek je nek uit! Samen met verschillende afdelingen komen we samen om rond dit thema te werken. Wij willen gehoor geven aan wat leeft, het onderhuidse actueel maken en hierbij streven naar verandering. Want geef toe, verhalen zoals hier staan, zijn er toch om even van in je haar te krabben en binnensmonds een dikke fuck you te mompelen.

Plaats reactie