Actie versus Reactie

15 oktober – de dag van de kosteloze school

Waarvoor moeten wij betalen op school, hoe hoog zijn die kosten, en welke gevolgen heeft dit op ons leven, onze studiekeuze, motivatie en welbevinden?

Op zaterdagnamiddag gingen wij, jongeren van KAJ, met enkele medestanders in gesprek.

De uitwisseling

Ward en Tom (KAJ Hooglede), Yentl en Robbe (KAJ Meulebeke), Ajdamir (KameleJon Roeselare) en Roy (KAJ Vostert) vertelden over hun onderzoek, actie en activiteit over kosteloos onderwijs. Elena (KAJ Ledeberg) en Dimitri (Technov Vilvoorde) vulden aan vanuit hun eigen beleving en realiteit.

Van een systeem met leerplicht zou je toch verwachten dat het gratis is. Niets is minder waar!

Naast algemene kosten komen er per richting nog extra kosten bij!

Jana, 17j: De factuur is altijd veel te duur. Een uitwisseling kost 300€, andere activiteiten ongeveer 50 € per activiteit. Voor het middageten betalen we ook 30 euro ook al drink ik enkel soep en af en toe een belegd broodje. De boeken kosten 250€. Dan heb je nog kopieën die komen op 30€, want sommige leerkrachten hebben geen cursus en ze geven dat dan in zelfgemaakte cursussen waardoor wij weer moeten betalen.

Mijn ouders kunnen de kosten gewoon niet betalen!

Thomas, 17j: We moesten in het middelbaar altijd 100den euros meenemen naar school om boeken te huren, te kopen en administratieve kosten te betalen. Ze waren zo streng dat als je niet genoeg geld mee had, je uw boeken niet kreeg. Omdat mijn ouders vijf kinderen hebben was het moeilijk om dit op een dag voor drie kinderen te leggen. Er was weinig begrip op school. Ik heb naar de laatste jaren toe mijn mama het geld voorgeschoten om toch mijn boeken te kunnen hebben vanaf de eerste schooldag. Als je uw boeken dan niet had, en je niet kon volgen in de lessen, of niet kon leren voor de toetsen was dat ‘u eigen probleem.

Wij moeten boeken en materiaal kopen dat wij niet eens gebruiken!

Jeff, 18j: Ik moest een materiaalkoffer aanschaffen via de school. Ik volg schilderwerken en decoratie en dit was niet van de goedkoopste richtingen. Elk jaar kregen we een lijst die opliep tot 1000 euro. Tegen het einde van het jaar was misschien de helft opgebruikt...

De school plant schoolreizen en uitstappen die voor ons niet te betalen zijn!

Tessa, 18j: Bij ons op school kost de eindejaarsreis €710. Vorig jaar kostte het €650, toen is er 13 man mee de 80 van het 6e en 7e meegegaan

Elias, 17j: We gaan niet op buitenlandse schoolreis omdat de leerkrachten ervan uit gaan dat de BSO leerlingen dit niet kunnen betalen. De leerkrachten zeggen dit letterlijk tegen ons.

De gevolgen ervan op ons leven zijn niet te overzien!

Stijn, 15j: Ik doe elektro-mechanica met twee uren praktijk. Ik wil graag elektriciteit doen omdat ik dan 10 uren praktijk heb. Maar ik mag niet van mijn ouders, die worden boos als ik erover begin omdat het materiaal voor de richting elektriciteit duur is. Een tang kost vb. 40 euro. In het totaal is het 3 à 400 euro voor al het materiaal zonder kleren.

Jonas, 17j: De maand september is voor iedereen een moeilijke maand. Het kopen van boeken voor drie kinderen, buzzypassen,… Ik heb een studentenjob om mijn benodigdheden zelf te kunnen kopen en om mijn ouders te steunen

  • Door de hoge schoolkosten …
  • kunnen wij de richting die we willen doen niet kiezen!
  • moeten wij werken om te kunnen bijdragen aan de schoolkosten!
  • maken mijn ouders ruzie!
  • kunnen wij onze hobby’s niet meer doen!
  • krijgen wij thuis aanmaningen en zitten wij in schuldbemiddeling!
  • voelen wij ons uitgesloten, beschaamd, schuldig en machteloos!

Waarvan DROMEN wij?

Onderwijs is gratis?!

*Artikel 24, § 3 van de Belgische grondwet gebiedt gratis toegang tot het onderwijs tot het einde van de leerplicht.

*Artikel 28 van het Kinderrechtenverdrag voorziet eveneens om «primair onderwijs verplicht te stellen en voor iedereen gratis beschikbaar te stellen» en « passende maatregelen te nemen zoals de invoering van gratis onderwijs en het bieden van financiële bijstand indien noodzakelijk».

“Wij willen geen sociale uitsluiting. Bij ons op school is er een meisje dat armer is. Je ziet dat omdat ze altijd dezelfde kleren draagt. Als school gratis zou zijn, zou zij niet uitgesloten worden!”

School moet voor iedereen beschikbaar zijn!

Katia, 16j: Ik wil mijn jaar kunnen uitdoen, en met minder kosten zou ik dat kunnen.”

De financiële lasten voor gezinnen moeten lager zijn.

Kevin, 17j: Ze moeten rekening houden met ons. Als je arm bent, en je kan niet mee op schoolreis is dat erg. Twee leerlingen konden niet mee op schoolreis naar Frankrijk, zij worden dan raar bekeken.

School zorgt ervoor dat wij onze dromen kunnen volgen!

Kim, 14j: Ik wil een richting kiezen die ik zelf willen volgen. Niet wat me opgelegd wordt.

Reacties van de medestanders

Dat ons onderwijs eerder een systeem van exclusie dan inclusie is wordt steeds meer bevestigd door onze medestanders:

Mie Branders (PvdA), Bart Van Malderen (Vlaams parlement – sp.a), Inga Verhaert (gedeputeerde provincie Antwerpen - sp.a) en Thijs Verbeurgt (studiedienst – sp.a), Nele Schroyen (Netwerk tegen armoede), Tim Derom (vlaamse scholierenkoepel).

De situatie nu

Vandaag voorspellen sociaal-economische factoren je kans om je school af te maken. Ook de schoolkosten worden gebruikt als uitsluitingsmechanismen, soms bewust om bepaalde groepen leerlingen uit te sluiten en dat al vanaf de eerste kleuterklas (vb. diversiteit, taalachterstand). Deze manier van uitsluiting heeft invloed op zelfbeeld: de kans wordt groter om de school niet af te maken en gemakkelijker opnieuw in armoede terecht te komen. We zitten met een huidige regering die zegt dat als je er niet geraakt, je maar beter je best had moeten doen, dat het jouw probleem is en dat jij het in je eentje moet oplossen.

Hoe moet het anders?

We moeten het probleem collectief, samen, aanpakken. Een jobke gaan zoeken gaat het probleem niet oplossen. Benadrukken het belang van gelijkheid: dat iedereen kan kiezen voor een studierichting onafhankelijk van zijn portemonnee, dat iedereen mee moet en dat niemand uitgesloten mag worden, niemand raar bekeken of uitgelachen mag worden. Het enige dat onze toekomst zal garanderen is goed onderwijs. Verlaging van de kosten is nodig om schooluitval te vermijden! We moeten kansen geven aan iedereen, en wie het moeilijker heeft, moet meer krijgen! Iedereen moet mee!

Hoe kan het anders? Inspirerende alternatieven en mogelijke oplossingen

De school of scholengroep kan zich organiseren om de kosten te laten zakken (groepsaankopen, een uitleensysteem, activiteiten om de kosten te drukken, herbruikbare cursussen, materiaal dat eigendom is van de school, …)Het geld wordt gegeven aan de scholengroep, zij verdelen dat onder de scholen, en dat gebeurt niet altijd eerlijk. Sommige leerkrachten en directie zijn zich ook vaak niet eens bewust van het probleem.

Het onderwijs moet extra middelen krijgen. Om de samenleving te verbeteren moet geïnvesteerd worden in onderwijs. We moeten minstens een maximumfactuur invoeren zodat iedereen een richting kan kiezen die hij graag doet en talent voor heeft.Maar de maximumfactuur is niet voldoende, er mag geen kost zijn, dat staat in de grondwet!

In het parlement zijn er heel wat mensen overtuigd van het nut, maar het is niet de meerderheid en de meerderheid is nodig om wetten te maken.

Vooral de stem van jongeren kan verandering teweeg brengen.

Onze medestanders wisten ons wel te motiveren om onze acties verder te zetten. Hierbij een greep uit hun reacties:

“Het is supergoed dat we het op straat gaan veranderen, ga naar de pers, make some noise!”

“Je kan de dingen zelf aankaarten bij je school”

“Wij kunnen jullie megafoon zijn, maar de verandering komt van onderuit, zwijg niet!”

“Je moet niet alles aanvaarden: je moet stoelgeld betalen? Neem een kussen mee van thuis en ga daarop zitten!”

“We moeten de stem van leerlingen brengen tot bij de minister, en in het parlement.”

“We moeten de dingen samen aanpakken, niet allemaal los van elkaar. Samen met organisaties en mensen die met hetzelfde bezig zijn.”

Je kan het wel veranderen maar je moet het wel willen en ervoor gaan!

Wat gaan wij doen?

Nog meer feiten verzamelen! En jongeren motiveren voor scholierenmars, ook klasgenoten, we moeten met 500 man zijn!

Verder samenkomen met de scholengroep en alternatieven uitwerken. Ze weten nu dat we in actie zijn en we gaan blijven actie voeren!

We zien heel veel enthousiasme. Om te werken naar scholierenmars moeten wij alle jongeren achter ons krijgen en moeten wij meer bewust worden van onze eigen situatie.

Make some noise!

SCHOLIERENMARS 26 FEBRUARI 2017

Plaats reactie