Voorstelling 'precair werk' in KameleJon

Wat verwacht jij van je werk?

Precaire arbeid is arbeid die jongeren tegenhoudt om hun leven op een kwaliteitsvolle manier uit te bouwen: het is moeilijk om een eigen huisje te huren, geen tijd voor hobby's, de zelfontwikkeling komt in het gedrang...

Er is ontzettend veel bewustwording nodig geweest om duidelijk te maken dat precair werk geen evidentie is en onaanvaardbaar is. Er werd een dossier van ruim dertien pagina's gevuld, met onjuistheden en flagrante overtredingen op de wet, gevoelens en gevolgen voor het leven van jongeren. Binnen het dossier dat we opgesteld hebben maken we een onderscheid tussen onjuistheden die specifiek plaats vinden op de werkplaats en overtredingen die begaan worden op de wet.

We gingen van start met het verhaal van Zhaneta.

Wat maak jij mee op je werk?
Onjuistheden op de werkplaats

Van de twee managers wordt verwacht dat ze bijspringen op de werkvloer op drukke momenten. Vaak laten ze na van dit te doen en moeten de werknemers hen aansporen om te helpen. Als tijdens een dergelijk druk moment een van de werknemers lunchpauze heeft, dan moet die werknemer de pauze vervroegd beëindigen opdat de managers niet zouden moeten bijspringen. Als de managers dan toch meehelpen is dit fel tegen hun zin en zijn uitspraken zoals “je hebt poten, doe het zelf” schering en inslag.

Over lunchpauzes gesproken, werknemers worden verboden om een eigen lunch mee te nemen. Ze mogen enkel wat verkocht wordt in het fastfood restaurant eten als lunch. De managers nemen echter wel hun boterhammen mee. Deze situatie loopt zodanig uit de hand dat Zhaneta al vaker weigerde te eten, om dan later op de namiddag bijna flauw te vallen.

De taakomschrijving houdt in dat je te werk gesteld wordt als verkoopster, deze omschrijving wordt niet gerespecteerd. Er wordt van de werknemers verwacht dat ze ontzettend veel poetsen, zo worden de muren en het plafond van de toiletten iedere week gepoetst door verkopers. Dit terwijl er iedere avond een professionele poetsploeg de zaak onder handen neemt.

Overtredingen op de wet

Binnen de voedingssector en de horeca wordt extreme flexibiliteit de norm. Zo wordt Zhaneta zeker één keer per week op haar vrije momenten opgebeld met de vraag om alsnog te werken, bijvoorbeeld als het erg druk is. Ze krijgt verder pas op donderdag haar werkplanning voor de volgende week. Aangezien de planning steeds maar een week op voorhand duidelijk is, is het moeilijk om dingen in te plannen zoals een doktersbezoek. De planning ziet er bovendien iedere week volledig anders uit. Er wordt gewerkt met split shifts, dit houdt concreet in dat Zhaneta iedere werkdag twee shifts heeft, bijvoorbeeld van 9u-13u en 18u-23u.

Zhaneta heeft geen arbeidsreglement gekregen. Als ze tot heden vraagt om een exemplaar, wordt er gezegd door de managers dat ze geen idee hebben waar extra kopieën zich bevinden. Door de wet wordt iedere wetgever verplicht de werknemer een kopie van het arbeidsreglement te bezorgen en een kopie ter inzage op de werkvloer te hebben.

Wat zijn de gevolgen van zo'n werk?

Precaire arbeid is tevens arbeid die er voor kan zorgen dat je, ondanks hard werken, financieel niet rond komt. Zo verdient Zhaneta net voldoende om haar vaste kosten te dekken, maar vanaf het moment dat er zich onverwachte kosten voordoen levert dit problemen op. Zhaneta heeft chronische rugklachten die er voor zorgen dat haar dokterskosten serieus oplopen. Tijdens deze periodes is het onmogelijk om te sparen, dit zorgt er voor dat haar droom om alleen te gaan wonen steeds verder weg drijft.

De vereiste hypeflexibiliteit is niet zonder gevolgen. Zhaneta werkt part-time 25u/week, dus is het perfect mogelijk om haar arbeidstijd beter in te delen zonder shifts en met vaste vrije momenten. Zhaneta is niet in staat om een cursus schoonheidsverzorging te volgen. Dit wil ze erg graag doen, om o.a. haar professionele vaardigheden uit te breiden en zo meer kans te maken op een job die ze echt wil doen. Aangezien Zhaneta haar uren iedere week volledig verschillen is ze niet in staat om een andere aanvullende part-time job te zoeken. Op die manier zou er meer geld binnenkomen, geld dat hoognodig is.

Dit heeft ook verstrekkende gevolgen voor het persoonlijke leven: “In maart 2015 heb ik twee weken lang iedere dag van 11u-15u en 18u-23u gewerkt. Het is tijdens deze periode dat ik er mentaal volledig door zat. Mijn vriend stelde mij de vraag wat hij nog aan mij had in onze relatie. Mijn moeder kwam geregeld naar mijn werk, ze bestelde niks om te eten ze kwam enkel en alleen om mij even te zien en te spreken. Overuren kloppen is niet de uitzondering op de regel, maar de regel. Mijn contract van 25u/week, dat ik sinds maart 2015 kreeg, wordt niet gerespecteerd. Ik werk sinds maart 2015, op enkele weken na, minstens 30u/week. Vele malen heb ik deze situatie bij de managers en baas aangekaart, maar er veranderd niets. Sommige mensen vragen zich af waarom ik daar blijf werken? Maar ik heb mijn trots en wil aantonen dat ik geen profiteur ben. De keuze tussen iets en niets is dan ook snel gemaakt.

Zo kan het niet langer!

Dit dossier werd op 18 december bekend gemaakt via een lokale voorstelling die door Zhaneta gegeven werd. Ze deed dit op een zelfbewuste en sterke manier. De aanwezige genodigden waren: Griet Coppé (schepen te Roeselare en Vlaams Parlementslid), Bart Beernaert (stafmedewerker van Beweging.net), Bram Vanacker (ACV délégué en bestuurslid van Groen), Sharon Passchyn (Stuwkracht Kortrijk) en Frederik Nuytten (gemeenteraadslid sp.a te Roeselare). Verder waren er ook drie jongeren vanuit KAmeleJon aanwezig. Iedereen was danig onder de indruk. Enkele reacties uit het publiek: “ik ben aan het koken van woede”, “dit zijn flagrante misbruiken”, “volledig onrechtvaardige praktijken”...

De aanwezigen werden gestimuleerd om na te te denken over 'Welke waarden zijn belangrijk in ons werk en leven? Om vervolgens afstand te nemen van het model waar elke schuld op het individu wordt afgeschoven, vroegen we wie in de maatschappij iets kan betekenen in dergelijke precaire situaties. Zo spelen de vakbonden een grote rol, maar eveneens de politiek heeft hier een rol in.

Last but not least: Wij zijn als medeburger en consument een niet te onderschatten pion.

Plaats reactie