Intercambio JOC Peru y KAJ Flandes

Een duizelingwekkende mix van cultuur en natuur

12 mei, Chiclayo, Peru. De aankomsthal van de lokale luchthaven spuwt tien suffe, bijna strompelende gedaantes uit. Het zijn de KAJ-jongeren uit het kleine Belgenland. Na een reis van 16 uur wordt deze bende hartelijk ontvangen door een kleurrijke, energieke groep jongeren van de plaatselijke JOC afdeling. Op een felkleurige banner die ze speciaal voor deze gelegenheid lieten maken prijkt: “Intercambio JOC Peru y KAJ Flandes”. Het begin van tien onvergetelijke dagen.

Gekwalificeerde mensen kunnen hun talenten niet benutten

Woensdag 18 Mei 2016: Deze morgen vertrekken we naar Manthoc een organisatie dat opgericht is door de JOC Peru in 1989.

Mathoc is een organisatie dat kinderen opvangt voor en na school, waar ze de waarden en normen leren, op een speelse manier rond waardig werk.

Hier ontmoeten we verschillende jongeren. Alexander en Richa gaan allebei naar school en helpen met hun mama. We krijgen een rondleiding in het huis, zo gaan we van de bibliotheek tot aan twee verschillende werkruimtes. Eentje waar er armbandjes worden gemaakt, en zakken die ze zelf leren naaien en eentje waar er wenskaarten worden gemaakt uit gerecycleerd papier door de jongeren.

We ontmoeten Lourdes, een collega van Rita en Annemie van Wereldsolidariteit. Haar dochters zitten ook in een moeilijk project op vlak van werk. Één dochter (27 jaar) studeerde in de medische sector en vindt geen werk, zij woont met haar kind in bij Lourdes. Haar andere dochter (31 jaar) is chefkok van opleiding en week uit naar Canada om werk te zoeken omdat jobs in haar sector schaars waren in Venezuela. In Canada heeft ze een vergunning om te studeren, maar niet om te werken. Als inkomen werkt ze in het zwart als poetsdame bij gezinnen. Ook hier komen we het verhaal tegen van gekwalificeerde mensen die hun talenten niet kunnen benutten.

Een diploma op zak geeft geen garanties

Dinsdag 17 mei 2016: Na een kort rustmoment en een lekker ontbijt vertrekken we naar Plaza de Armas om de werksituatie van schoenpoetsers te bevragen. Jesus Juares Guerrerro staat ons te woord. Hij vertelt ons dat er weinig jongeren werken als schoenenpoetser omdat de meeste jongeren naar school gaan. Hij werkt doorheen de week van 8u30 tot 14u en van 16u30 tot 20u. Enkel de zondag werkt hij in de voormiddag. Jesus verdient ongeveer 30-50 sol per dag( 10 à 15 euro/dag).

Tijdens het middagmaal vertelt Kelly Diana van JOC Chiclayo haar verhaal. Zij studeerde sociologie en vindt het moeilijk om werk te vinden. Haar diploma is soms zelfs een reden om haar niet aan te nemen, overkwalificatie is in Peru een storende factor bij het vinden van werk buiten de eigen sector.

Terug even op de schoolbanken

Maandag 16 mei 2016: Vandaag zitten even op de schoolbanken. We trekken naar de Universiteit van Bagua Grande voor een panelgesprek over waardig werk. In de zaal zitten leerlingen van het middelbaar onderwijs en studenten van de universiteit, aan de open deuren luisteren nieuwsgierige studenten aandachtig mee. Bij aanvang staat iedereen recht voor het volkslied. Respectvol staan we recht voor deze nationale trots.

Het eerste panellid Luis Joel Morillos García geeft uitleg over Beca 18. Dit is een studiebeurs voor jongeren die weinig middelen hebben om ook een kans te krijgen om verder te studeren. Om deze beurs te krijgen, moeten ze slagen op een toegangsexamen en ook effectief elk trimester slagen op hun examens. In totaal zijn er 970 beurzen voor jongeren tussen 17 en 24 jaar. De universiteit krijgt zo een heterogene bezetting van jongeren uit de verschillende dorpen van het Amazonegebied.

Beca 18 veranderde het leven van vele jongeren

Na het afstuderen zijn de jongeren met Beca 18 zeker van een plekje op de arbeidsmarkt in de private of publieke sector en helpen zo mee aan de ontwikkeling van het land.

Als jongeren zich organiseren, staan ze sterker om verandering te bekomen in Peru

Zondag 15 mei 2016: Na een nachtelijke busrit komen we aan bij de gastgezinnen in Bagua Grande.

Bagua Grande is het hart van het Amazonegebied.

De gastvrijheid is even warm als het klimaat! In een lokaal van een plaatselijke school SUTEP ontmoeten we de JOC van Bagua Grande en de vakbond van leerkrachten. Dit is de enige nationale vakbond, waardoor ze heel sterk zijn. Een aantal militanten van JOC Bagua Grande, zoals Artidoro en Damien, vonden hier hun roeping om leerkracht te worden. Dit versterkte de band tussen de vakbond en scholen. JOC Bagua Grande richtte een school op voor jongeren die werken en studeren tegelijk, dat eveneens een stageplaatsen is voor studenten onderwijs. De JOC voorziet vormingen voor hun leden samen met een vormingscentrum. Een nieuwe actie helpt studenten aan de universiteit in een precaire werksituatie. Resultaten hiervan zullen pas over een paar jaar duidelijk zijn.

Een heuse culturele onderdompeling in een bijzondere wereld

Zaterdag 14 mei 2016: Vandaag snuiven we de lokale cultuur op.  We bezoeken de archeologische site van de pre-Inca "Moche"-cultuur in Lambayeque. Het museum werd pas in 2002 opgericht en wordt gezien als het mooiste museum in Peru. Het moderne museum en de weelde van de schatten staan in fel contrast met de realiteit van de lokale bevolking. In de namiddag bezoeken we de markt Moshoqueque van Chiclayo. Daar werd in september 2015 samen met JOC de eerste echte vakbond voor lastdragers (jovenes estibadores) opgericht. Lastdragers zorgen ervoor dat het fruit van de vrachtwagens naar de markt gebracht wordt. 65% van de lastdragers is tussen 14 en 25 jaar oud. Drukte, chaos en verbeten gezichten overspoelen ons. De jongeren versleuren tussen 80 en 130 kg fruit, dit met oude karren op onverharde wegen. Als ze ongeveer 300 ananassen vervoeren, verdienen ze 5 sol (1,2 euro).

We interviewen Leiner, een jongen van 23 jaar die al elf jaar fruit verkoopt op de markt. Hij staat hier elke dag van de week, van 5u 's morgens tot 19u 's avonds. Zijn loon is afhankelijk van het aantal fruit dat hij verkoopt en ligt tussen de 50 en 60 sol per dag (15 à 20 euro). Hij zegt hiermee genoeg te verdienen omdat hij nog bij zijn ouders inwoont, zij staan zelf ook op de markt fruit te verkopen. Hij droomt om ooit een auto te kunnen kopen en meer te verdienen en om zo zijn familie te kunnen helpen. Leiner heeft zijn middelbare school kunnen afmaken en wist zijn studies met zijn werk te combineren. Hij geeft aan dat hij dit werk graag wilt blijven doen, maar dat hij momenteel niet bij een vakbond zit.

Onze eerste stappen op Peruaanse bodem

Vrijdag 13 mei 2016: We worden warm onthaald in Peru door onze vrienden van JOC Chiclayo. Zij staan ons op te wachten met een mooie spandoek die de band aantoont tussen beide landen.

Chiclayo ligt in de regio Lambayeque dat in Peru bekend staat voor zijn vriendschap.

Na een korte opfrissing in het hotel gaan we ontbijten in een Peruaans restaurant op de markt van Chiclayo. Wat een wereld van verschil met het Belgisch ontbijt! Na een wandeling in de stad en een bezoek aan het gemeentehuis, volgt een diner met de jongeren van JOC Chiclayo. We merken bij het voorstellen van ieders situatie dat jongeren in Peru met een diploma ook moeilijk werk vinden in hun sector. Zo belanden psychologen bijvoorbeeld in de verkoop. Dit is vergelijkbaar met werksituatie van de Belgische jongeren. We sluiten de avond gezellig af met het typische Peruaanse drankje Pisco op het terras van ons hotel en kruipen uitgeput in bed.