Op uitwisselingsreis bij de KAJ in Peru

Met de ton in de zon op het strand van Lima

Wanneer jullie dit lezen zijn wij bijna terug uit Peru. Wij, dat zijn Philip, Kaat, Syredin, Lorenzo, Zhaneta, Sigrid, Julie en Heide. Graag geven we jullie een woord uitleg over ons 'project Peru'.

In het najaar van 2015 lanceerde KAJ een oproep om met 10 KAJ-leden van 12 tot 22 mei op uitwisselingsreis te gaan naar Peru. Het thema van de uitwisseling is “precair werk”. Met de begeleiding van onze partnerorganisatie Wereldsolidariteit vonden we een sterke organisatie in het Zuiden die zich net als KAJ inzet voor betere werkomstandigheden: de JOC Peru (ja ja, de KAJ bestaat ook in Peru!). Op 12 december 2015 kwamen we voor de eerste keer samen in Brussel om het project Peru op gang te trappen. Wereldsolidariteit staat voor Menswaardig werk Wereldwijd om mensen een beter leven te bezorgen.

Huh? Uitwisselingsreis?

Je vraagt je misschien af waarom KAJ zo'n uitwisselingsreis doet. In de KAJ zijn we al lang bezig met het thema arbeid. Het begon met de interimcampagne waarbij we allerlei misbruiken van interimkantoren hoorden van jongeren en dit bekendmaakten. We bundelden honderden feiten in het 'Zwartboek Interim' (2013) en smeerden dit breed uit in de media en bij beleidsmakers. Het vervolg van de campagne vertrok eigenlijk van de titel van het Zwartboek: Is dit de nieuwe arbeidscultuur? Ondertussen hebben we zicht op een hele wat sectoren waarin jongeren precair werken: jongeren op zoek naar werk in de horeca, in callcenters, in de bagageverwerking op de luchthaven, in supermarkten en grote kledingketens, enz..

Huh? Precair werken?

Een hele reeks problemen spatten uit de verhalen van jongeren: geen recht op werkloosheidsuitkering, van de werkloosheidsuitkering kan je niet leven, er is geen werk genoeg, onder je diploma moeten werken, split shifts (bijvoorbeeld 's morgens 3 uur werken, overdag thuis zitten en 's avonds weer 3 uur werken), te weinig uren mogen werken, gedwongen deeltijds werken, jarenlang vast zitten in contracten bepaalde duur, geen rechten, werk kwijt door ziekte, moeilijk verlof of overuren kunnen opnemen, enz.. Dit heeft enorme gevolgen voor het leven van jongeren: financieel, sociaal, maar vooral emotioneel.

Met de uitwisselingsreis willen we graag een eigen, moderne visie op 'de nieuwe arbeidscultuur' uitwerken. Als precair werk slecht is, moeten we ook kunnen zeggen welk alternatief we er voor zien. We willen luisteren naar onze vrienden van de JOC Peru om te horen of zij dat ook kennen, precair werk en hoe zij met hun acties proberen daar verandering in te krijgen. Samen gaan we ook spreken over een nieuwe arbeidscultuur: wat werk volgens ons zou moeten zijn en waarom wij dat als jongeren mogen verwachten. De JOC in Peru is een sterke beweging die al 80 jaar strijdt voor betere levens- en werkomstandigheden. We hebben dus enorm veel te leren van hen.

Met de ton in de zon op het strand van Lima?

Ja ja, “uitwisselen”een plezierreisje maken zeker? Die kwatongen moeten we teleurstellen. We spreken bewust van een 'project Peru'. Daarin is de uitwisselingsreis naar Peru slechts één onderdeel. We hebben een hele voorbereiding doorlopen waarbij we vier keer samenkwamen om onze ervaringen met precair werk te delen en te analyseren, om een eerste keer te benoemen wat 'waardig werk' voor ons is, om inzicht te krijgen in de systemen, oorzaken en actoren die precair werk in stand houden, om Peru als land te leren kennen en de sociale organisaties die naast de JOC staan in hun acties, om alle praktische zaken te regelen.

Maar dat was nog niet alles. Veel belangrijk werk gebeurde ook tussen onze samenkomsten, in onze afdelingen. We stelden het project en onze eigen werksituatie voor, zetten leuke activiteiten op, discussieerden met de leden over werk en verzamelden geld om de reis te kunnen betalen. In wat volgt leren jullie ons en onze inspanningen voor project Peru beter kennen.

Zhaneta (KAmeleJon Roeselare)

Hoi, ik ben Zhaneta, 22 jaar en woon pas samen met mijn vriend. Ik ben kapster van opleiding maar werk nu bij een grote hamburgerketen. Ik heb een contract van 25 uur per week. Overuren is de normaalste zaak van de wereld. Deze worden niet betaald, ik moet ze zogezegd later opnemen. Ze hadden gezegd dat ik voor de tien dagen Peru overuren mocht opnemen, later kreeg ik te horen dat ik onbetaald moest nemen. Er gebeuren ook onwettelijke dingen. Zo heb ik nog steeds geen arbeidsreglement gekregen. Bij de vakbond kunnen ze me niet helpen of willen ze me niet helpen.

Voor project Peru gaf ik een voorstelling over precair werk aan enkele politiekers en een vakbondsman, ik stelde het project voor aan de leden van KAmeleJon aan de hand van een hindernissenparcours (net als mijn werk dus) en ik bakte wafeltjes om te verkopen.

Syredin (KAJ Bornem)

Hallo, ik ben Syredin, 20 jaar en industrieel elektricien. Sinds project Peru begon in december heb ik al verschillende interimjobs gedaan, daarvoor was ik werkzoekend. Sommige interimjobs waren optie vast maar na enkele weken kreeg ik geen nieuw weekcontract meer, zonder goede reden.

Ik organiseerde in mijn afdeling een bosspel over de zoektocht naar werk. De leden moesten werk vinden en dan ook krijgen. Onderweg waren er veel obstakels zoals interim, competenties, VDAB. Om die te overwinnen moesten ze allerlei opdrachten doen en dan nog was er kans dat ze de job niet kregen. Ook verkocht ik met mijn afdeling 250 dozen artisanale wafels om de reiskost te drukken.

Lorenzo (KAJ Machelen)

Jieps, ik ben Lorenzo, 24 jaar en werk in de voor- en naschoolse kinderopvang in Deinze. Ik heb wel een contract onbepaalde duur maar het is maar deeltijds (19 uur per week). Ik werk in 'split shifts': tussen 9u en 15u zit ik thuis. Ik krijg geen opleg van de RVA want ik kom niet in aanmerking omdat ik nog bij mijn ouders woon. Ik zoek ander werk om tussen die uren te doen, maar dat is echt moeilijk. Hierdoor kan ik niet alleen gaan wonen.

Op 17 januari organiseerde ik een spel voor de leden van de -16 in Machelen. Het was een soort ganzenspel waarbij het middenste – het paradijs – een degelijke job was. Wie op een rood vakje kwam kreeg een slechte werksituatie en moest dan twee vakjes terug, een groen vakje bracht je vooruit. Ook organiseerde ik op ons jaarlijks lentefeest een tombola ten voordele van ons project Peru.

Heide (KAJ Hooglede)

Ik ben Heide, 20 jaar en afgestudeerd als kinderverzorgster. Ik vond maar geen werk in die sector en dus zocht ik werk buiten mijn opleiding. Ik werk al meer dan een jaar via interim met weekcontracten in een supermarkt als kassierster. Er is mij al een paar keer een vast contract beloofd maar telkens veranderen ze van gedacht. Mijn verlof is onbetaald. Ik woon nog bij mijn ouders, denk niet veel aan de toekomst. Dag per dag en ik zie wel.

Ik gaf een activiteit in mijn afdeling over de zoektocht naar werk. Het was een spel waarbij ze ze zoveel mogelijk geld moesten sparen door een toer (parcours) te doen. Eén toertje was één maand waarbij ze facturen moesten betalen, tegenslagen tegenkwamen zoals 'je contract wordt niet verlengd'. Iemand van de leden zei: 'mijn mama heeft dat ook al gehad'. Ook ouders reageerden positief bij de nabespreking. Naast de activiteit verkocht ik ten voordele van ons project zelfgebakken taart op ons jaarlijks kippenfestijn.

Kaat (KAJ Stal)

Hoi ik ben Kaat, 25 jaar en afgestudeerd als pedagoge. Na mijn studies vond ik geen werk volgens mijn opleiding. Ik ging aan de slag in een centrum met mensen met een handicap, maar ik moest ermee stoppen door rugklachten. Ook werkte ik in een kledingwinkel met dagcontracten. Vandaag ben ik werkzoekend en ik krijg een werkloosheidsuitkering van 450 euro per maand waarvan ik de helft thuis afgeef. Ik kan niet alleen gaan wonen, kan niets plannen en ik voel me niet nuttig in de maatschappij.

Voor project Peru organiseerde ik samen met mijn afdeling een fuif en richtte ik een crowdfunding website op. Op de fuif hingen slogans als 'mindless worker is a happy worker' uit, zodat discussies ontstonden over werk.

Julie (KAJ Zwevegem)

Hallo ik ben Julie,28 jaar. Van opleiding ben ik psychologe. Na mijn studies vond ik maar geen werk in mijn richting en dus zocht ik ander werk om toch een inkomen te hebben. Ik werkte zes maand met dagcontracten in een grootkeuken, daarna elke keer een verlenging. Momenteel ben ik werkzoekende en leef ik van 820 euro waarvan de helft naar mijn huur gaat. Ik had liever ergens anders gestaan op mijn 28ste.

In januari gaf ik een presentatie over project Peru aan de leden en sympathisanten van mijn afdeling. Er kwam een discussie op gang over de verwachtingen van ons werk. Er kwamen heel wat interessante dingen naar boven. Ook verkocht ik pannenkoeken voor het project Peru.

Sigrid (KAJ Brugge)

Heyla, ik ben Sigrid, 23 jaar en werk in een grote winkelketen. Voor ik in de winkel werkte, werkte negen maanden via interim. Ik kreeg onlangs voor mijn twee jaarcontract (bepaalde duur). Het is wel deeltijds, ik mag maar 25 uren per week werken. Krijg mijn uren pas een week op voorhand. Kan daarom ook niets vooruit plannen.

Ik organiseerde voor project Peru een stadsspel met mijn afdeling in het centrum van Brugge. We maakten voorbijgangers ook bewust van precair werk, de mensen waren onder de indruk van ons verhaal. Tegelijk verkochten we mijn heerlijke zelfgemaakte Peruaanse koekjes, ten voordele van project Peru.

Philip (KAJ Bocholt)

Yo, ik ben Philip, 25 jaar. Ik ben eigenlijk meubelmaker/stoffeerder, maar heb hierin geen werk gevonden. Ik was een tijd werkzoekend en heb echt vanalles meegemaakt met interimbureaus. Sinds kort ben ik aan de slag in een bedrijf met een IBO-contract, dat is een opleiding van 6 maanden op de werkvloer en normaal heb ik daarna vast werk. In Bocholt stelde ik project Peru voor aan de leden en kernleden die er zijn maar onze afdeling is nog volop in uitbouw.

Visie op waardig werk

Wij willen van Peru terugkeren met een sterke visie op waardig werk, zodat we hier via activiteiten en actie 'een nieuwe arbeidscultuur voor de 21ste eeuw' uit de grond kunnen stampen. Daarin zal geen plaats meer zijn voor precair werk.

We hebben een 'mind map' gemaakt met al onze bevindingen, onze visies. Deze eerste versie gaan we uitwisselen met onze vrienden van de JOC Peru. Maar ook jullie toevoegingen of opmerkingen zijn heel belangrijk en meer dan welkom. Laat het ons weten!

Plaats reactie